Η εθιμοτυπία και τα τελετουργικά του Σούμο

Το Σούμο δεν είναι απλώς ένα άθλημα δύναμης και πάλης. Είναι ένα παραδοσιακό ιαπωνικό άθλημα που έχει βαθιές ρίζες στη θρησκεία, στην κουλτούρα και στις τελετουργίες της Ιαπωνίας. Οι περισσότερες κινήσεις που βλέπει κανείς πριν από έναν αγώνα δεν είναι απλές κινήσεις προθέρμανσης, αλλά τελετουργίες που προέρχονται από την παράδοση του Σιντοϊσμού. Οι τελετουργίες αυτές συμβολίζουν τον σεβασμό προς τον αντίπαλο, την καθαρότητα του χώρου και την πνευματική προετοιμασία πριν από την αναμέτρηση. Τα παρακάτω τελετουργικά που θα διαβάσετε αφορούν το επαγγελματικό Σούμο. Μια και αυτή η πολεμική τέχνη είναι η αρχαιότερη της Ιαπωνίας, συνδέθηκε με την αρχαία θρησκεία της Ιαπωνίας, το Σιντοϊσμό, τα τελετουργικά του οποίου εστίαζαν στον εξευμενισμό των πνευμάτων για την παραγωγή της σοδειάς. Αυτός είναι ο λόγος που η έννοια της κάθαρσης θα εμφανιστεί πολλές φορές στο κείμενο.

Το ντόχυο (Dohyō) – Ο ιερός χώρος του αγώνα

Ο αγώνας διεξάγεται μέσα σε έναν κυκλικό χώρο που ονομάζεται dohyō. Πρόκειται για μια υπερυψωμένη πλατφόρμα από πηλό και άμμο, με διάμετρο 4,55 μέτρων.

Πριν από τη χρήση του πραγματοποιείται τελετή καθαγιασμού (Dohyō Matsuri), κατά την οποία τοποθετούνται προσφορές όπως:

  • ρύζι
  • αλάτι
  • φύκια
  • κάστανα
  • αποξηραμένα ψάρια

Οι προσφορές αυτές συμβολίζουν την ευημερία και την αρμονία με τη φύση. Λέγονται αντίστοιχες προσευχές. Οι προσφορές θάβονται στο κέντρο του ντόχυο.

Yobidashi – Η κλήση των αθλητών

Πριν την είσοδο των αθλητών, ο κήρυκας φωνάζει τραγουδιστά τα ονόματά τους, καλώντας τους να εισέλθουν. Ο γιόμπιντασι φέρει ειδική ενδυμασία και κρατά βεντάλια.

Dohyō-iri – Η τελετή εισόδου

Οι παλαιστές εισέρχονται στο ντόχυο φορώντας τελετουργική ενδυμασία. Κατά τη διάρκεια της τελετής χτυπούν τα χέρια τους, σηκώνουν τα χέρια για να δείξουν ότι δεν φέρουν όπλα και εκτελούν κινήσεις σεβασμού.

Shiomaki – Το ρίξιμο του αλατιού

Πριν από κάθε αγώνα, οι παλαιστές παίρνουν μια χούφτα αλάτι και το πετούν μέσα στο ντόχυο κατά μήκος και κατά ύψος.. Η πράξη αυτή συμβολίζει τον καθαρισμό του χώρου από κακά πνεύματα και αρνητική ενέργεια. Η χρήση του αλατιού ως στοιχείου καθαρμού είναι πολύ συνηθισμένη στη θρησκευτική παράδοση του Σιντοϊσμού. Επίσης, εφόσον το έδαφος έχει καθαρθεί εξασφαλίζεται μια ασφαλής μάχη. Σε μεγάλους επαγγελματικούς αγώνες, οι παλαιστές ρίχνουν συχνά μεγάλες ποσότητες αλατιού, κάτι που έχει γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία του σούμο.

Chikara-mizu & Chikara-gami

Οι παλαιστές πίνουν νερό για εξαγνισμό στόματος και χρησιμοποιούν χαρτί από ρύζι για καθαρισμό, σύμφωνα με παραδοσιακές πρακτικές.

Shiko – Το χτύπημα των ποδιών

Το shiko είναι μια βασική κίνηση όπου ο παλαιστής σηκώνει το πόδι και το χτυπά δυνατά στο έδαφος. Συμβολίζει την απομάκρυνση κακών πνευμάτων και ταυτόχρονα αποτελεί βασική άσκηση δύναμης και ισορροπίας.

Rei & Chiri-chozu – Ο σεβασμός

Οι υποκλίσεις και ο σεβασμός Ο αγώνας ξεκινά και τελειώνει με υπόκλιση. Οι παλαιστές υποκλίνονται ο ένας στον άλλον, δείχνοντας σεβασμό προς:

  • τον αντίπαλο
  • το άθλημα
  • τον χώρο του αγώνα.
Ο σεβασμός είναι κεντρική αξία στο σούμο, όπως και σε πολλές άλλες ιαπωνικές πολεμικές τέχνες. Στο τσίρι-τσόζου γίνεται μια μικρή υπόκλιση με το κεφάλι, οι σουμοτόρι κουνούν τα χέρια πλένοντας τις παλάμες για να δείξουν καθαρότητα. Έπειτα, χτυπάνε τις παλάμες για να τραβήξουν την προσοχή των Θεών και τέλος σηκώνουν τα χέρια και γυρίζουν τις παλάμες για να δείξουν πως δεν φέρουν όπλα, άρα ο αγώνας είναι τίμιος. Μέχρι στιγμής έχουμε διαπιστώσει πως το σούμο είναι ένας αγώνας πάλης υπό το βλέμμα των Θεών και γι’ αυτό δεν επιτρέπεται καμμία χειρονομία υποτίμησης του αντιπάλου, ειρωνικά βλέμματα, γκριμάτσες, αστεία ή πανηγυρισμοί. Αυτός είναι και ο λόγος που οι σουμοτόρι θεωρούνται πρότυπα στον ιαπωνικό κόσμο, εντός και εκτός ντόχυο. Δεν είναι ένας αγώνας, ένα άθλημα, είναι στάση ζωής.

Shikiri & Tachiai

Οι παλαιστές παίρνουν θέση πίσω από τις γραμμές shikirisen και προετοιμάζονται για την έναρξη. Όταν τα χέρια αγγίξουν το έδαφος, ξεκινά το tachiai, η αρχική σύγκρουση.

Μετά τον αγώνα – Καθαρισμός και συνέχεια

Μετά την ολοκλήρωση κάθε αγώνα, οι παλαιστές επιστρέφουν στις θέσεις τους και δείχνουν σεβασμό προς τον χώρο και τον αντίπαλο.

Το ντόχυο διατηρείται συνεχώς καθαρό. Το χώμα ισιώνεται και προετοιμάζεται για τον επόμενο αγώνα, ώστε κάθε αναμέτρηση να ξεκινά σε έναν “καθαρό” και ισορροπημένο χώρο.

Σε αγώνες με χρηματικά έπαθλα, εμφανίζονται τελετουργικά banner (kenshō) πριν τον αγώνα, τα οποία απονέμονται στον νικητή.

Mawashi – Η ζώνη

Το mawashi είναι η ζώνη που φορούν οι παλαιστές και αποτελεί βασικό στοιχείο για τις τεχνικές λαβής και ελέγχου.

Gyōji – Ο διαιτητής

Ο gyōji διευθύνει τον αγώνα, φορώντας παραδοσιακή ενδυμασία και χρησιμοποιώντας ξύλινη πολεμική βεντάλια για τα σήματα.

Συμπέρασμα

Το Σούμο συνδυάζει τη δύναμη και την τεχνική με την παράδοση και τον σεβασμό. Δεν είναι απλώς ένα άθλημα, αλλά μια πολιτιστική πρακτική που διδάσκει πειθαρχία, τιμή και αυτοέλεγχο.

Irumagawa stable, Φωτογράφος:FourTildes, Άδεια: Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International